ห้องปฏิบัติการมีชีวิตน่าน (Nan Living Lab) ตั้งอยู่ในจังหวัดน่าน ภาคเหนือของประเทศไทย ทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มแบบมีปฏิสัมพันธ์เพื่อส่งเสริมการจัดการป่าไม้ร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องรอบอุทยานแห่งชาตินันทบุรี เช่น ตัวแทนจากอุทยานแห่งชาติ ชุมชนท้องถิ่น ผู้ประกอบการธุรกิจการเกษตร ภาคประชาสังคม และนักวิจัยเข้าด้วยกัน ห้องปฏิบัติการมีชีวิตน่านนี้เน้นการส่งเสริมการสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันเพื่อการจัดการป่าไม้ที่เป็นธรรมและยั่งยืน

เราพิจารณาป่าไม้ในจังหวัดน่านผ่านมุมมองของชุมชนท้องถิ่นและกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งป่าไม้เป็นแหล่งอาหาร ส่งเสริมสุขภาพ และความมั่นคงทางเศรษฐกิจที่สำคัญมาโดยตลอด  หลายศตวรรษที่ผ่านมา การเกษตรแบบหมุนเวียนของชาวบ้าน การปล่อยพื้นที่เพาะปลูกเป็นไร่เหล่าหรือป่าเหล่า และวนเกษตร ได้พึ่งพาระบบการถือครองที่ดินตามประเพณีและความรู้/ภูมิปัญญาทางนิเวศวิทยาในท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา ข้อจำกัดด้านป่าไม้และที่ดินอันเนื่องมาจากการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ โครงการกักเก็บคาร์บอนที่ขับเคลื่อนด้วยกลไกตลาด การเปลี่ยนแปลงทางการเกษตรในระดับภูมิภาค และโครงการขยายพื้นที่สีเขียวของประเทศ ได้ก่อให้เกิดความซับซ้อนเชิงโครงสร้างและพลวัตที่ทับซ้อนกัน ซึ่งนำมาสู่ความจำเป็นเร่งด่วนในการคิดและหาแนวทางใหม่ในการกำกับดูแลป่าไม้ผ่านการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและการจัดการแบบยืดหยุ่น

การจัดการกับพลวัตทางนิเวศ-สังคมที่ซับซ้อนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่าย จำเป็นต้องใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยห้องปฏิบัติการมีชีวิตของเราได้ใช้เครื่องมือสนับสนุนที่ทันสมัย เช่น เกมกระดานและสื่อโสตทัศนูปกรณ์แบบมีปฏิสัมพันธ์ เรามุ่งหวังที่จะสร้างพื้นที่สาธารณะที่เป็นกลางเพื่อสะท้อนให้เรื่องราวการจัดการป่าไม้ที่หลากหลายได้ปรากฏให้เห็น และเพื่อร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตลอดจนร่วมกันออกแบบนโยบายต่าง ๆ ที่ส่งเสริมให้เกิดความยืดหยุ่นทางสังคมและนิเวศ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

ห้องปฏิบัติการมีชีวิตน่าน ประสานงานโดย ชยา วรรธรนะภูติ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับ พงษ์ชัย ดำรงโรจน์วัฒนา จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นักวิจัยหลังปริญญาเอก ฮุ่ยยิง อึ้ง จากมหาวิทยาลัยอูลู และผู้ช่วยนักวิจัย อารียา ติวะสุระเดช รวมถึงภาคีเครือข่ายในจังหวัดน่าน